मूलधातुः
पिजिँ॒
धातुः
पिज्
अर्थः
वर्णे
गणः
अदादिः
पदि
आत्मनेपदी
इट्
सेट्
वृत्तयः
पिजि
वर्णे
सम्पर्वने इति शाकटायनः उभयत्रेति संमता अवयवे इति काश्यपः अयंशिञ्जिश्च द्वावव्यक्ते शब्द इति काश्यपः (पिङ्क्त) इत्यादि पूर्व्ववत् ( पिङ्गः ) घञ् ( पिञ्जरः, पिङ्गलः, ) बाहुलकादरालौ ( पुरुषपिङ्गलः पिङ्गलपुरुषः ) "कडाराः कर्म्मधारये'' इति विशेषणस्य वा परनिपतः, कडारादिपाठादेव जकारस्य गकारः, पिङ्गली पिङ्गलिका गौरादिपाठान् ङीष्, ( पिङ्गलिमा पैङ्गल्यम्) "वर्णदृढादिभ्यः ष्यञ् च'' इतीमनिच्ष्यञौ, ( पिञ्जूलः ) शूलं सङ्घातश्च, "खर्जपिञ्जादिभ्य उरोलचौ'' इत्यूलच् पृजीत्येके, ( पृङ्ते )इति मैत्रेयः, एवमात्रेयश्च, पिजि भाषार्थः तुजि पिजि हिंसाबलादाननिकेतनेष्विति चुरादौ 17
The dhatu is not found in this vritti.
पिजि
वर्णे
- पिङ्क्ते । पिञ्जाते । पिपिञ्जे । पिञ्जरः । पिङ्गलः । पिङ्गली ।। 18 ।।
तिङन्त-रूपाणि
लट् (वर्तमान)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिङ्क्ते | पिञ्जाते | पिञ्जते |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिङ्क्षे | पिञ्जाथे | पिङ्ग्ध्वे |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिञ्जे | पिञ्ज्वहे | पिञ्ज्महे |
लिट् (परोक्ष)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिपिञ्जे | पिपिञ्जाते | पिपिञ्जिरे |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिपिञ्जिषे | पिपिञ्जाथे | पिपिञ्जिध्वे |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिपिञ्जे | पिपिञ्जिवहे | पिपिञ्जिमहे |
लुट् (अनद्यतन भविष्यत्)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिञ्जिता | पिञ्जितारौ | पिञ्जितारः |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिञ्जितासे | पिञ्जितासाथे | पिञ्जिताध्वे |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिञ्जिताहे | पिञ्जितास्वहे | पिञ्जितास्महे |
लृट् (अद्यतन भविष्यत्)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिञ्जिष्यते | पिञ्जिष्येते | पिञ्जिष्यन्ते |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिञ्जिष्यसे | पिञ्जिष्येथे | पिञ्जिष्यध्वे |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिञ्जिष्ये | पिञ्जिष्यावहे | पिञ्जिष्यामहे |
लोट् (आज्ञार्थ)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिङ्क्ताम् | पिञ्जाताम् | पिञ्जताम् |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिङ्क्ष्व | पिञ्जाथाम् | पिङ्ग्ध्वम् |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिञ्जै | पिञ्जावहै | पिञ्जामहै |
लङ् (अनद्यतन भूत)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | अपिङ्क्त | अपिञ्जाताम् | अपिञ्जत |
| मध्यममध्यमपुरुषः | अपिङ्क्थाः | अपिञ्जाथाम् | अपिङ्ग्ध्वम् |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | अपिञ्जि | अपिञ्ज्वहि | अपिञ्ज्महि |
विधिलिङ्
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिञ्जीत | पिञ्जीयाताम् | पिञ्जीरन् |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिञ्जीथाः | पिञ्जीयाथाम् | पिञ्जीध्वम् |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिञ्जीय | पिञ्जीवहि | पिञ्जीमहि |
आशीर्लिङ्
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिञ्जिषीष्ट | पिञ्जिषीयास्ताम् | पिञ्जिषीरन् |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिञ्जिषीष्ठाः | पिञ्जिषीयास्थाम् | पिञ्जिषीध्वम् |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिञ्जिषीय | पिञ्जिषीवहि | पिञ्जिषीमहि |
लुङ् (अद्यतन भूत)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | अपिञ्जिष्ट | अपिञ्जिषाताम् | अपिञ्जिषत |
| मध्यममध्यमपुरुषः | अपिञ्जिष्ठाः | अपिञ्जिषाथाम् | अपिञ्जिध्वम् |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | अपिञ्जिषि | अपिञ्जिष्वहि | अपिञ्जिष्महि |
लृङ् (भविष्यत्)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | अपिञ्जिष्यत | अपिञ्जिष्येताम् | अपिञ्जिष्यन्त |
| मध्यममध्यमपुरुषः | अपिञ्जिष्यथाः | अपिञ्जिष्येथाम् | अपिञ्जिष्यध्वम् |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | अपिञ्जिष्ये | अपिञ्जिष्यावहि | अपिञ्जिष्यामहि |
लट् (वर्तमान)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिञ्ज्यते | पिञ्ज्येते | पिञ्ज्यन्ते |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिञ्ज्यसे | पिञ्ज्येथे | पिञ्ज्यध्वे |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिञ्ज्ये | पिञ्ज्यावहे | पिञ्ज्यामहे |
लिट् (परोक्ष)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिपिञ्जे | पिपिञ्जाते | पिपिञ्जिरे |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिपिञ्जिषे | पिपिञ्जाथे | पिपिञ्जिध्वे |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिपिञ्जे | पिपिञ्जिवहे | पिपिञ्जिमहे |
लुट् (अनद्यतन भविष्यत्)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिञ्जिता | पिञ्जितारौ | पिञ्जितारः |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिञ्जितासे | पिञ्जितासाथे | पिञ्जिताध्वे |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिञ्जिताहे | पिञ्जितास्वहे | पिञ्जितास्महे |
लृट् (अद्यतन भविष्यत्)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिञ्जिष्यते | पिञ्जिष्येते | पिञ्जिष्यन्ते |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिञ्जिष्यसे | पिञ्जिष्येथे | पिञ्जिष्यध्वे |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिञ्जिष्ये | पिञ्जिष्यावहे | पिञ्जिष्यामहे |
लोट् (आज्ञार्थ)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिञ्ज्यताम् | पिञ्ज्येताम् | पिञ्ज्यन्ताम् |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिञ्ज्यस्व | पिञ्ज्येथाम् | पिञ्ज्यध्वम् |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिञ्ज्यै | पिञ्ज्यावहै | पिञ्ज्यामहै |
लङ् (अनद्यतन भूत)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | अपिञ्ज्यत | अपिञ्ज्येताम् | अपिञ्ज्यन्त |
| मध्यममध्यमपुरुषः | अपिञ्ज्यथाः | अपिञ्ज्येथाम् | अपिञ्ज्यध्वम् |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | अपिञ्ज्ये | अपिञ्ज्यावहि | अपिञ्ज्यामहि |
विधिलिङ्
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिञ्ज्येत | पिञ्ज्येयाताम् | पिञ्ज्येरन् |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिञ्ज्येथाः | पिञ्ज्येयाथाम् | पिञ्ज्येध्वम् |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिञ्ज्येय | पिञ्ज्येवहि | पिञ्ज्येमहि |
आशीर्लिङ्
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | पिञ्जिषीष्ट | पिञ्जिषीयास्ताम् | पिञ्जिषीरन् |
| मध्यममध्यमपुरुषः | पिञ्जिषीष्ठाः | पिञ्जिषीयास्थाम् | पिञ्जिषीध्वम् |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | पिञ्जिषीय | पिञ्जिषीवहि | पिञ्जिषीमहि |
लुङ् (अद्यतन भूत)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | अपिञ्जि | अपिञ्जिषाताम् | अपिञ्जिषत |
| मध्यममध्यमपुरुषः | अपिञ्जिष्ठाः | अपिञ्जिषाथाम् | अपिञ्जिध्वम् |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | अपिञ्जिषि | अपिञ्जिष्वहि | अपिञ्जिष्महि |
लृङ् (भविष्यत्)
| आत्मनेआत्मनेपदी | एकएकवचनम् | द्विद्विवचनम् | बहुबहुवचनम् |
|---|---|---|---|
| प्रथमप्रथमपुरुषः | अपिञ्जिष्यत | अपिञ्जिष्येताम् | अपिञ्जिष्यन्त |
| मध्यममध्यमपुरुषः | अपिञ्जिष्यथाः | अपिञ्जिष्येथाम् | अपिञ्जिष्यध्वम् |
| उत्तमउत्तमपुरुषः | अपिञ्जिष्ये | अपिञ्जिष्यावहि | अपिञ्जिष्यामहि |